Πώς να τραβήξουμε μια καλή φωτογραφία του φεγγαριού; Ακούγεται τόσο κοινό και απλό, αλλά υπάρχουν μερικά τεχνικά θέματα που πρέπει να κατανοήσουμε, προκειμένου να επιτύχουμε αποδεκτά αποτελέσματα. Σχεδόν κάθε φωτογράφος, επαγγελματίας ή ερασιτέχνης, κάποια στιγμή στη ζωή του έχει τραβήξει ένα καρέ που να έχει είτε ως κεντρικό θέμα της φωτογραφίας, είτε στο υπόβαθρο, το φεγγάρι. Το να τραβήξεις το φεγγάρι είναι στην πραγματικότητα πιο προκλητικό τεχνικά, από όσο φαίνεται.

Ξέρετε ότι το φεγγάρι είναι 33.000 φορές φωτεινότερο από το αστέρι Σείριο;

Ας δούμε λοιπόν ποιος είναι ο Σείριος. Ο Σείριος (α CMa / α Μεγάλου Κυνός / α Canis Majoris) είναι το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό με φαινόμενο μέγεθος −1,46. Βρίσκεται στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Το όνομά του προέρχεται από το ελληνικό "σείριος" που σημαίνει "φωτεινός". Βρίσκεται 8,57 έτη φωτός από την Γη και είναι ένα από τα κοντινότερα αστέρια.

Ξέρετε ότι το φεγγάρι κινείται και μάλιστα πολύ γρήγορα; Εάν δεν το γνωρίζετε, έχει υπολογιστεί ότι η Σελήνη βρίσκεται 384.404 χιλιόμετρα απόσταση από τη γη και κινείται με ταχύτητα 2,4 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Αυτά είναι τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κατανοήσουμε και να βάλουμε μέσα στο μυαλό μας, εάν έχουμε αποφασίσει να φωτογραφήσουμε τη Σελήνη.

Οι ερασιτέχνες συχνά θεωρούν ότι επειδή παίρνουν μια εικόνα του φεγγαριού τη νύχτα, πρέπει να χρησιμοποιήσουν μακροχρόνια έκθεση, για να διαπιστώσουν μόνο ότι το αποτέλεσμά τους είναι μια τεράστια φωτεινή μπάλα λάμψης.

Στην πραγματικότητα, ένα πλήρες φεγγάρι 15 ημερών γνωστό σαν Πανσέληνος (οι φάσεις της Σελήνης είναι Νέα Σελήνη, Πρώτο Τέταρτο, Πανσέληνος, Τελευταίο Τέταρτο), μπορεί να απαιτήσει μια ταχύτητα κλείστρου 1/250 του δευτερολέπτου και ISO100. Ένα ελλιπές φεγγάρι του Πρώτου τέταρτου για παράδειγμα, απαιτεί ελαφρώς πιο μακροχρόνια έκθεση 1/125 ή 1/180 του δευτερολέπτου, επειδή έχει μόνο το 1/10 της φωτεινότητας της πανσέληνου.

Η πραγματική πρόκληση του να φωτογραφίσουμε το φεγγάρι, είναι να αποκαλύψουμε οποιοδήποτε είδος λεπτομέρειας της επιφάνειας του. Τα πιο ελκυστικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του φεγγαριού είναι οι σκοτεινές πεδιάδες λάβας του, γνωστές σαν “Ωκεανοί” και “θάλασσες” και ο μεγάλος αριθμός κρατήρων και βουνών που καλύπτουν την επιφάνειά του. Ενώ το πλήρες φεγγάρι είναι το πιο γοητευτικό στο μάτι και το πιο ρομαντικό σαν σύνολο, φωτογραφικά είναι σχεδόν αδιάφορο. Μην απορείτε. Ο λόγος είναι απλός. Όταν το φεγγάρι είναι πλήρες ή σχεδόν πλήρες, η αντακλαστικότητα της επιφάνειας του είναι στο υψηλότερο επίπεδο και πολλές μικρές λεπτομέρειες χάνονται. Μόνο οι φωτεινότεροι κρατήρες και ο σκοτεινότερος των θαλασσών, θα εμφανιστούν στις φωτογραφίες σας.

Τι χρειάζεται όμως για να πάρουμε πραγματικά εντυπωσιακές και ενδιαφέροντες φωτογραφίες με λεπτομέρεια, του φεγγαριού;

Σχεδόν οποιαδήποτε φωτογραφική μηχανή, ψηφιακή ή όχι, μπορεί να είναι χρησιμοποιηθεί, υπό έναν όρο όμως: πρέπει να έχει (ή να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει) έναν φακό ενός εστιακού μήκους αρκετά μεγάλου ώστε να παρέχει ικανοποιητική μεγέθυνση. Τι σημαίνει «αρκετά μεγάλου φακού», εξαρτάται από το ποιο μέγεθος του φεγγαριού θα είναι αποδεκτό στην φωτογραφία σας.

Το πιο απλό και σύνηθες είναι να βγείτε έξω, με τη φωτογραφική μηχανή σας, με ένα φακό 200mm να κοιτάζει στο φεγγάρι και απλά αφού εστιάσετε να πατήσετε το κουμπί. Όμως παίρνετε όλες τις δυνατότητες από τη φωτογραφική μηχανή σας; Πιθανότατα όχι. Με λίγο περισσότερη προετοιμασία μπορείτε πραγματικά να βελτιώσετε την ποιότητα των φωτογραφιών σας με θέμα το φεγγάρι, τόσο ώστε να μην πιστεύετε ότι η φωτογραφία που κοιτάτε είναι τραβηγμένη από εσάς, τους ίδιους.

Προφανώς, το μέγεθος μετράει. Ενώ ο φακός των 200 χιλ. φαίνεται να είναι ένα λογικό ελάχιστο εστιακό μήκος, το σίγουρο είναι ότι δεν φτάνει. Όσο μεγαλύτερος φακός, τόσο καλύτερος.

Οι απαιτήσεις

Καλό τρίποδο
Τηλεκοντρόλ για το κλείστρο
Κλείδωμα καθρέφτη
Υπομονή

Το σημαντικότερο κομμάτι του εξοπλισμού σας είναι το τρίποδο. Χωρίς αυτό, είναι πολύ πιθανό να καταλήξετε με μια μουτζουρωμένη, κουνημένη φωτογραφία, ανεξάρτητα από την ταχύτητα του κλείστρου και το ISO που έχετε χρησιμοποιήσει.

Το δεύτερο σημαντικότερο κομμάτι του εξοπλισμού σας είναι ένα Τηλεκοντρόλ για το κλείστρο. Αυτό μπορεί να είναι είτε με καλώδιο είτε υπέρυθρος τύπος. Όσο λιγότερο έχετε τη μηχανή στα χέρια σας, τόσο λιγότερο «κουνημένη» φωτογραφία θα έχετε.

Ένας άλλος τρόπος για να εξαλειφθεί οποιαδήποτε δόνηση είναι να χρησιμοποιηθεί η λειτουργία που καλείται “κλείδωμα καθρέφτη” (Mirror Lock-Up). Το κλείδωμα του καθρέφτη είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα που βρίσκεται στις περισσότερες μηχανές Canon EOS SLR. Αυτό που κάνει αυτή η λειτουργία είναι να κλειδώνει το καθρέφτη, να περιμένει ένα προκαθορισμένο αριθμό δευτερολέπτων και μετά να ανοιγοκλείνει το κλείστρο. Με τον τρόπο αυτό δεν έχουμε ούτε τη λεπτή εσωτερική δόνηση που κάνει ο καθρέφτης όταν πιέζεται το κλείστρο.

Εάν δεν έχετε Τηλεκοντρόλ, το κλείδωμα του καθρέφτη είναι ο επόμενος καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε οποιοδήποτε είδος της δόνησης. Στις υψηλές μεγενθύσεις με έναν φακό ζουμ, ακόμη και οι μικρότερες δονήσεις μπορούν να αναγκάσουν την εικόνα σας να θολώσει και να χάσει την οξύτητα της.

Η τρίτη, πολύ σημαντική απαίτηση είναι η υπομονή. Με τους τόσους φακούς που κυκλοφορούν και τους τόσους συνδυασμούς διάφορο φακό, συνδυασμοί f-stop και ISO που μπορεί να υπάρχουν, το σίγουρο είναι ένα. Δεν υπάρχει κανένας μαγικός τύπος ή φωτογραφική μηχανή που θα λειτουργήσει για όλους. Εντούτοις, με υπομονή και μερικές δοκιμές, μπορείτε γρήγορα να τελειοποιήσετε τις ρυθμίσεις σας για να καταφέρετε να βγάλετε μια καλή φωτογραφία του φεγγαριού.

Έκθεση

Το κλειδί της επιτυχίας είναι η υπομονή και η τοποθέτηση. Το πρώτο πράγμα που κάνω εγώ και άλλοι επαγγελματίες, είναι χρήση της αυτόματης έκθεσης της φωτογραφικής μηχανής για να πάρετε μια κατά προσέγγιση ταχύτητα κλείστρου, για να βασίσετε τις ρυθμίσεις σας. Έπειτα, βάλτε το σημείο αυτόματης εστίασης (AF-point) στο κέντρο, το ISO στο 100 και τη φωτογραφική μηχανή σε επιλογή Av. Το τι f-stop θα χρησιμοποιήσετε, έχει να κάνει με τον εξοπλισμό σας. Εάν χρησιμοποιείτε καλής ποιότητας φακό, μπορείτε να το αφήσετε στο f/2.8, εάν είναι μεσαίας τάξης, μπορείτε να το βάλετε στο to f/8. Όταν τελειώσετε με τις αρχικές σας ρυθμίσεις, πιέστε το κουμπί του κλείστρου έως τη μέση βάζοντας το σημείο AF στο φωτεινότερο μέρος του φεγγαριού. Σημειώστε τη ταχύτητα του κλείστρου, θα δουλέψετε πιθανώς γύρω από αυτή τη ταχύτητα.

Βάλτε τη φωτογραφική μηχανή στο χειροκίνητο “Μ” και ρυθμίστε το άνοιγμα (aperture) το ίδιο που χρησιμοποιήσατε για τη προηγούμενη δοκιμή, κατόπιν ελαττώστε την ταχύτητα κλείστρου ελαφρώς σε πιο αργή. Αφήστε τη μηχανή να εστιάσει αυτόματα. Πάρτε το καρέ! Αναπαραγάγετε την φωτογραφία που τραβήξατε μόλις και κάντε ζουμ, για να την δείτε καλά. Μπορείτε να ξεχωρίσετε τις λεπτομέρειες των κρατήρων, των λόφων και των πεδιάδων; Εάν είναι πάρα πολύ φωτεινά, επιλέξτε μια γρηγορότερη ταχύτητα κλείστρου, εάν δεν είναι αρκετά φωτεινά, επιλέξτε μια πιο αργή.

Πειραματιστείτε έως ότου πετύχετε τη σωστή ταχύτητα κλείστρου.

Ένα Πολωτικό φίλτρο μπορεί να βοηθήσει να αποβάλετε το έντονο φως και να φέρει στην επιφάνεια ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες.

Με έναν πραγματικά μακρύ φακό και με ένα τρίποδο για να αποφύγουμε το κούνημα της φωτογραφικής μηχανής, η λεπτομέρεια στην εικόνα σας θα περιοριστεί μόνο από τον αέρα μεταξύ της φωτογραφικής μηχανής σας και του φεγγαριού, και το πόσο καθαρός είναι αυτός ο αέρας.

Η υγρασία, η σκόνη, και οι διακυμάνσεις της πυκνότητας του αέρα υποβιβάζουν την ποιότητα της εικόνας σας, που μειώνει την αντίθεση και την οξύτητα. Επομένως η παρατήρηση μερικών κανόνων κοινής λογικής μπορεί πολύ να βελτιώσει την ποιότητα των φωτογραφιών σας:

• Βγείτε από την πόλη έτσι ώστε να αποφύγετε τη ρύπανση, τη σκόνη, και το διάσπαρτο φως.
• Ανεβείτε σε βουνά.
• Επιλέξτε ξηρό καιρό: οι υγρές νύχτες, ακόμη και χωρίς ορατή υγρασία, είναι χειρότερες από τις ξηρές.

Θυμηθείτε ότι ακόμα κι αν μπορείτε να ενισχύσετε τη χαμένη αντίθεση της φωτογραφίας σας, θα επηρεάζεται επίσης, στον ίδιο βαθμό και ο πρωτογενής θόρυβος (κόκκος) της φωτογραφικής μηχανής σας.